ԻՄՈՒՆԱՖԵՆՈՏԻՊԱՎՈՐՄԱՆ ԵՎ ՄՈԼԵԿՈՒԼԱՅԻՆ ԿԵՆՍԱԲԱՆԱԿԱՆ ԼԱԲՈՐԱՏՈՐԻԱ

Հիմնադրվել է 2013 թվականի օգոստոսին: Լաբորատորիան ղեկավարում է Նարինե Ալբերտի Ղազարյանը։

Լաբորատորիայում իրականացվում են հետևյալ հետազոտությունները՝

  1. Իմունաֆենոտիպավորում հոսքային ցիտոմետրով
  2. Ցիտոգենետիկական հետազոտություններ

FISH և կարիոտիպավորում

  1. Մոլեկուլային գենետիկական հետազտություններ

ՊՇՌ և նոր սերնդի սիքվենավորում

  1. Էլեկտրաֆորեզ

Իմունաֆենոտիպավորում հոսքային ցիտոմետրով

Հոսքային ցիտոմետրիան առանցքային նշանակություն ունի  արյան չարորակ հիվանդությունների ախտորոշման համար և ժամանակակից բժշկության մեջ համարվում է այդ հիվանդությունների ախտորոշման հիմքը: Իմունաֆենոտիպավորման իրականացման համար լաբորատորիայում կիրառվում է BD FACSCalibur քառագույն անալիզատորը և Attune™ NxT 12 գույնանի անալիզատորը:

Լեյկոզների ու լիմֆոմաների ճշգրիտ ախտորոշումից բացի, հոսքային ցիտոմետրիայի կիրառման երկրորդ շատ կարևոր ոլորտը դա նվազագույն մնացորդային հիվանդության հայտնաբերումն է կամ հետթերապևտիկ մոնիտորինգը:

Կլինիկական լաբորատորիայում հոսքային ցիտոմետրիայով իրականացվում են հետևյալ հետազոտությունները՝

  1. Լեյկոզների, միելոմային հիվանդության, և լիմֆոմաների ճշգրիտ ախտորոշում
  2. Լիմֆոցիտների ենթատեսակների բացարձակ քանակության հաշվարկում, որի շնորհիվ հնարավոր է կատարել իմուն ստատուսի գնահատում,
  3. Երիկամային փոխպատվաստման ժամանակ HLADr համատեղելիության որոշում
  4. Թրոմբոցիտների ֆունկցիաների հետազոտություն,
  5. Նվազագույն մնացորդային հիվանդության հայտնաբերում, բուժման մոնիտորինգ,
  6. CD34+ բջիջների հաշվարկ  (CD45/CD34/7AAD):

Ախտորոշման արդյունքները համապատասխանում են Առողջապահության համաշխարհային կազմակերպության ուղեցույցներին: Լեյկոզների և լիմֆոմաների ախտորոշման հիմքում ընկած է WHO դասակարգումը:

Հետազոտման համար օգտագործվող նմուշներն են՝

  • Ծայրամասային արյուն,
  • Ոսկրածուծ,
  • Ողնուղեղային հեղուկ,
  • Օրգանիզմի հեղուկներ

Ցիտոգենետիկա  և Մոլեկուլային գենետիկական

Ցիտոգենետիան զբաղվում է քրոմոսոմների, նորմալ և ոչ նորմալ քրոմոսոմների և քրոմոսոմային անոմալիաների ուսումնասիրությամբ: Ցիտոգենետիկական ուսումնասիրությունները հանդիսանում են քրոմոսոմային շեղումների գիտագործնական որոշման մեթոդեր, որոնց մոտավորապես 1-5%-ը բնածին են և 95%-ը քաղցկեղածին:

Կարիոտիպը կարող է հայտնաբերել ցիտոգենետիկական շեղումներ, ինչպես կառուցվածքային (տրանսլոկացիաներ, ինվերսիաներ, կրճատումներ և հավելումներ), այնպես էլ քանակական (քրոմոսոմի ամբողջական կամ մասնակի կրճատումը, կամ ավելացումը), որոնք տեղի են ունենում հեմոպոետիկ ուռուցքների մեծամասնության ժամանակ:

Չարորակ նորագոյացությունների ձեռքբերովի շեղումների դեպքում սովորաբար ցիտոգենետիկական հետազոտությունները  կիրառվում են հետևյալ նպատակներով՝

  1. չարորակ կլոնի առկայությունը հայտնաբերելու,
  2. Ախտորոշման ճշգրտման,
  3. Կանխատեսումների կատարման,
  4.  Բուժման ռազմավարության ընտրությանը օգնելու,
  5. Բուժման նկատմամբ ռեակցիայի մոնիտորինգի,
  6. Հետագա ուսումնասիրությունների աջակցման:

FISH մեթոդը կիրառվում է՝

1. Հիբրիդային բջիջների հայտնաբերման համար,

2. Տրանսլոկացիաների, այդ թվում նաև քրոմոսոմային անոմալիաների հայտնաբերման համար,

3. Ներկված քրոմոսոմների հայտնաբերման համար ինտերֆազային և մետաֆազային բջիջներում:

Բարձր կոնտրաստային ֆլյուրոսցենտային հիբրիդիզացիան ձեռք է բերվում ի շնորհիվ տարբեր գույնի ֆլյուրոսցենտային ներկերի օգտագործման: FISH մեթոդի միջոցով հայտնաբերվում են նուրբ կառուցվածքային շեղումները, օրինակ՝ քրոմոսոմային տրանսլոկացիաները, նույնիսկ այն դեպքում, երբ դրանք չեն հայտնաբերվել տարբերակիչ ներկման ժամանակ:

Լաբորատորիայում իրականացվում են հետևյալ հետազոտությունները՝

o Ոսկրածուծի և արյան կարիոտիպավորում,

o FISH ՍՄԼ-ի, ՍԼԼ-ի, ՔՄԼ-ի, ՔԼԼ-ի, ԲՄ-ի և լիմոֆաների համար,

o Ամնիոտիկ հեղուկի կարիոտիպավում,

o Ամնիոտիկ հեղուկի և խորիոնալ թավիկների FISH (21, 13, 18, X և Y քրոմոսոմների).

o Her2 ամպլֆիկացիայի հայտնաբերում FISH մեթոդով.

o ALK Breakapart-ի հայտնաբերում FISH մեթոդով

Մոլեկուլային գենետիկական հետազոտություններն իրականացվում են  օնկոհեմատոլոգիան հիվանդությունների ճշգրիտ ախտորոշման համար

  1. Jak-2 գենի հայտնաբերում allele specific PCR մեթոդով,
  2. BCR/ABL տրանսլոկացիայի որակական և քանակական որոշում  PCR մեթոդով

Գենային սիքվենավորումը նոր, գերզգայուն ու ժամանակակից հետազոտություն է: Այս հետազոտությունը խիստ կարևոր է գենային մուտացիաների հայտնաբերման համար, ինչն էլ հնարավորություն կտա իրականացնելու թիրախային բուժում և բարձրացնելու բուժման արդյունավետությունը: Հետազոտության իրականացման համար կիրառվում է Mini Seq New generation սեքվենատորը (Illumina):

Սեքվենատորը կիրառվում է նաև HLA տիպավորման, քիմերիզմի որոշման, ինչպես նաև ընտանիքում քաղցկեղի վաղ կանխորոշման համար:

Էլեկտրաֆորեզ

Իրականացվում են՝

  • Հեմոգլոբինի էլեկտրաֆորեզ նորմալ և ոչ նորմալ հեմոգլոբինի տեսակների քանակական և որակական հայտնաբերման համար,
  • Արյան շիճուկի սպիտակուցների իմուն մազանոթային էլեկտրաֆորեզ,
  • Կենսաբանական հեղուկների մազանոթային էլեկտրաֆորեզ,
  • Մեզի և արյան շիճուկի սպիտակուցների էլեկտրաֆորեզ իմունաֆիքսացիայով
  • Բենս Ջոնսի սպիտակուցի հայտնաբերում մեզում և շիճուկում:

Վերոնշյալ հետազոտությունները առավելապես կարևոր են թալասեմիաների և միելոմային հիվանդության ախտորոշման և մոնիտորինգի համար:

Լաբորատորիայում էլեկտրաֆորեզի իրականացման համար օգտագործվում են Helena V8 ավտոմատ մազանոթային և HYDRASYS 2 scan Sebia կիսաավտոմատ անալիզտորները: