Պատմություն

Հայաստանում արյունաբանության և արյան ծառայության զարգացման ակունքները սկիզբ են առնում անցյալ դարի 30-ական թվականներից, երբ Մոսկվայից մեր հայրենակից պրոֆեսոր Ա.Ա.Բաղդասարովի առաջարկով և անմիջական ղեկավարությամբ մասնագետների հատուկ խումբ է ժամանում Երևան դոնորության քարոզչության և արյան ծառայության կազմակերպման նպատակով:

1933թ. Երևանում Մոսկվայի Արյունաբանության և արյան փոխներարկման կենտրոնական ինստիտուտի մասնաճյուղի ստեղծմամբ հիմք է դրվում Հայաստանի Արյունաբանության և արյան փոխներարկման ինստիտուտի պատմությանը:

1939 թվականից Մոսկվայի Արյան փոխներարկման ինստիտուտի հայկական մասնաճյուղն սկսում է գործել որպես Արյան փոխներարկման Հայաստանի հանրապետական կայան: Միաժամանակ բացվում են արյան փոխներարկման բաժանմունքներ Լենինականում (Գյումրի)՝ Ս. Թովմասյանի ղեկավարությամբ և Կիրովականում (Վանաձոր)՝ Ե. Ասլանյանի ղեկավարությամբ:

Երևանում 1947թ. մարտի 17-ին Նախարարների Խորհրդի հատուկ որոշմամբ Արյան փոխներարկման կայանի հիման վրա ստեղծվում է Արյունաբանության և արյան փոխներարկման գիտահետազոտական ինստիտուտը, որը 1993թ. վերանվանվում է Հայաստանի Հանրապետության Առողջապահության նախարարության պրոֆ. Ռ. Հ. Յոլյանի անվան Արյունաբանական կենտրոնի (ԱԿ):

Ռուբեն Յոլյանը Վիրաբույժների համաշխարհային ընկերության վարչության և Վիրաբույժների միջազգային ասոցիացիայի անդամ էր: Նրա գիտական աշխատանքները վերաբերում են վնասվածքաբանության, կլինիկական վիրաբուժության, արյան փոխներարկման, ուռուցքաբանության, ցավազրկման, երիկամային անբավարարության, նյարդային համակարգի սնուցող ֆունկցիայի պարզաբանման, ինֆեկցված վերքերի և վիրաբուժական ինֆեկցիաների սուլֆանիլամիդներով բուժման, վերջույթների վնասվածքների խնդիրներին:

 ՏԱՐԵԳՐՈՒԹՅՈՒՆ

1947-1955թթ. Արյունաբանության և արյան փոխներարկման գիտահետազոտական ինստիտուտի առաջին տնօրենն անվանի վիրաբույժ և հասարակական գործիչ Ռուբեն Հովսեփի Յոլյանն էր, որի անունն է կրում ինստիտուտը, ներկայումս` Արյունաբանական կենտրոնը:

1956-1972թթ. Պրոֆ. Ռ.Հ.Յոլյանի վաղաժամ մահվանից հետո ինստիտուտի տնօրեն է  նշանակվում Քամեր Անտոնի Անտոնյանը։

1973-1988թթ. Արյունաբանության և արյան փոխներարկման ինստիտուտը ղեկավարել է հանրապետության առողջապահության համակարգի ականավոր գործիչ Արմիկ Մելիքսեթի Եղիկյանը:

1988-1990թթ. Արյունաբանության և  արյան փոխներարկման գիտա-հետազոտական ինստիտուտի տնօրեն է նշանակվել Միհրան Կոնստանտինի Նազարեթյանը:

1990-1992թթ. Արյունաբանության և արյան փոխներարկման ինստիտուտի տնօրեն է նշանակվել Արմեն Իսահակի Իսահակյանը:

1992-2001թթ. Արյունաբանության և արյան փոխներարկման ինստիտուտը ղեկավարել է Արմեն  Ռոմանի Երեմյանցը:

2001թ. Արյունաբանական կենտրոնի տնօրեն է նշանակվում Սմբատ Սարգսի Դաղբաշյանը: